۱۸ دسامبر ۲۰۲۵- پژوهشگران در یک مطالعه جدید دریافتند که در میان بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲، داروهای مبتنی بر اینکرتین(آگونیست های گیرنده GLP-1 و مهارکننده های DPP-4) در مقایسه با مهارکننده های SGLT2 با افزایش خطر پانکراتیت حاد همراه نبودند. با این حال، مصرف این داروها با افزایش اندک اما قابل توجه خطر بیماری های صفراوی مرتبط بود.
افراد مبتلا به دیابت نوع ۲به طور طبیعی در معرض خطر بالاتری برای پانکراتیت حاد و عوارض صفراوی قرار دارند، بنابراین ایمنی دارویی در این جمعیت همواره یک نگرانی بالینی مهم است. درمان های مبتنی بر اینکرتین که به طور گسترده برای کنترل قند خون و بهبود وضعیت قلبی–متابولیک تجویز می شوند، پیش تر به دلیل احتمال بروز عوارض پانکراسی و صفراوی مورد بررسی قرار گرفته بودند، اما نتایج مطالعات قبلی یکسان و قطعی نبود.
برای روشن تر شدن این ارتباط ها، تیمی به رهبری دکتر ییچن ای. فنگ از بخش فارمااپیدمیولوژی و فارمااکونومیکس بیمارستان Brigham and Women’s و دانشکده پزشکی هاروارد، یک تحلیل بزرگ مبتنی بر داده های واقعی را با استفاده از اطلاعات بیمه ای ایالات متحده انجام داد. این مطالعه کهدر مجله Diabetes Care منتشر شده است، بیماران بزرگسال مبتلا به دیابت نوع ۲را بررسی کرد که بین سال های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۱ درمان با آگونیست های گیرنده GLP-1، مهارکننده های DPP-4 یا مهارکننده های SGLT2 را آغاز کرده بودند. داده های Medicare به همراه دو پایگاه بزرگ بیمه تجاری برای تشکیل سه کوهورت مقایسه ای استفاده شد که هر یک شامل بیش از ۱.۲میلیون بیمار بودند. افرادی که سابقه پانکراتیت حاد، بیماری صفراوی، سرطان پانکراس یا مجاری صفراوی، یا جراحی چاقی داشتند، برای کاهش عوامل مخدوش کننده از مطالعه حذف شدند.
برای ایجاد مقایسه های متعادل، پژوهشگران از وزن دهی مبتنی بر امتیاز تمایل با استفاده از ۹۲ متغیر بالینی و جمعیت شناختی استفاده کردند. پیامدهای اصلی شامل بستری شدن به دلیل پانکراتیت حاد یا رویدادهای صفراوی بود که از طریق کدهای تشخیصی و داده‌های پیگیری ارزیابی شد.
نتایج این تحلیل نشان داد:
· آغاز درمان با آگونیست های گیرنده GLP-1 با خطری مشابه مهارکننده های SGLT2 برای پانکراتیت حاد همراه بود.
· مصرف مهارکننده های DPP-4 نیز در مقایسه با مهارکننده های SGLT2 خطر مشابهی برای پانکراتیت حاد نشان داد.
· نسبت های خطر برای پانکراتیت حاد نزدیک به 1 بودند، که نشان می دهد درمان های مبتنی بر اینکرتین افزایش قابل توجهی در خطر پانکراتیت ایجاد نمی کنند.
· مقایسه مستقیم بین آگونیست های گیرنده GLP-1 و مهارکننده هایDPP-4 نیز تفاوت معنی‌داری در خطر پانکراتیت نشان نداد.
· خطر بیماری های صفراوی در بیمارانی که درمان های مبتنی بر اینکرتین را آغاز کرده بودند، اندکی بیشتر از کسانی بود که مهارکننده های SGLT2 مصرف می کردند.
· هر دو گروه دارویی GLP-1RA و DPP-4i نسبت به SGLT2i با افزایش خطر رویدادهای صفراوی همراه بودند.
· افزایش مطلق خطر صفراوی اندک بود و کمتر از یک رویداد اضافی به ازای هر ۱۰۰۰نفر–سال را شامل می شد.
· بین آگونیست های گیرنده GLP-1 و مهارکننده های DPP-4 تفاوت معنی داری در خطر بیماری صفراوی مشاهده نشد.
نویسندگان اشاره کردند که این یافته ها با شواهد قبلی درباره ارتباط درمان های اینکرتینی با رویدادهای مرتبط با کیسه صفرا هم راستا است؛ احتمالی که ممکن است ناشی از اثر این داروها بر حرکات کیسه صفرا یا کاهش وزن باشد. آن ها تأکید کردند که با وجود پایین بودن خطر مطلق، پزشکان باید هنگام تجویز این داروها، عوامل خطر صفراوی را در نظر بگیرند.
در جمع بندی، نویسندگان اعلام کردند که این مطالعه از نظر خطر پانکراتیت اطمینان بخش است، اما اهمیت ارزیابی فرد محور سود و زیان درمان را یادآور می شود، به ویژه در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲که ممکن است از قبل در معرض خطر بیماری های صفراوی باشند.
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/incretin-based-drugs-not-tied-to-increased-risk-of-acute-pancreatitis-among-diabetics-study-160703